Νίκολας Λούμανν: Ενσωμάτωση/Αποκλεισμός

«Το χειρότερο σενάριο που μπορούμε να φανταστούμε θα μπορούσε να είναι ότι η κοινωνία του επόμενου αιώνα, θα πρέπει να αποδεχθεί τον μετακώδικα ‘αποκλεισμού-ενσωμάτωσης’. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι κάποια ανθρώπινα όντα θα λογίζονται ως προσωπικότητες και κάποια άλλα θα είναι απλώς ατομικότητες. Ότι κάποια θα περιλαμβάνονται στα λειτουργικά συστήματα (επιτυχώς ή ανεπιτυχώς) για να σταδιοδρομήσουν, και άλλα θα εξαιρούνται από αυτά τα συστήματα, παραμένοντας απλά σώματα που προσπαθούν να επιβιώσουν μέχρι την επόμενη μέρα.

[…]

Σε άλλες περιοχές, όπως για παράδειγμα στις φαβέλες ή σ’ άλλες μορφές γκετοποίησης των μεγάλων πόλεων, μπορούμε ήδη να παρατηρήσουμε αυτή τη συνθήκη, και δεν είναι καθόλου παράλογο ν’ αναμένουμε ότι οι δημογραφικές εξελίξεις και οι μεταναστεύσεις, θα τροφοδοτήσουν αυτήν την μορφή διαφοροποίησης, ακόμα και στην Ευρώπη. Και πάλι, δεν πρόκειται για ένα κατά τόπους πρόβλημα το οποίο μπορεί ν’ αποφευχθεί μέσω πολιτικών διακανονισμών και δημοσίων δαπανών. Είναι ένα πρόβλημα στη σχέση που υφίσταται μεταξ΄υτου κοινωνικού συστήματος της πλανητικής κοινωνίας, και το ανθρώπινο περιβάλλον της…»

Πηγή: Νίκολας Λούμανν, Παγκοσμιοποίηση ή παγκόσμια κοινωνία; Πώς να προσλάβουμε την μοντέρνα κοινωνία; 

Σχόλιο: O Νίκολας Λούμανν αναφέρεται ακροθιγώς σ’ ένα τεράστιο πρόβλημα που εμφανίζεται σταδιακά στις δυτικές κοινωνίες: Ο συνδυασμός των εξελίξεων πάνω στο δημογραφικό, στις μεταναστεύσεις, και των μεταβολών στην οικονομική δομή των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, τροποποιεί άρδην τα μοντέρνα τους θεμέλια. Πλέον δεν έχουμε να κάνουμε με μια, πολιτικά, πολιτιστικά και φαντασιακά ενοποιημένη κοινωνία, η οποία πορεύεται βάσει κοινών καθορισμένων κανόνων καθολικής ισχύος. Στο κοινωνικό σώμα εξελίσσεται μια βίαιη σχάση, απ’ όπου προκύπτουν δύο ή περισσότεροι παράλληλοι κόσμοι που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Αυτή η εξέλιξη τροφοδοτεί την διαίρεση μεταξύ των αποκλεισμένων και των ενσωματωμένων, και συχνά δυστυχώς αυτή η σχάση λαμβάνει εθνικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά -σε τέτοιον βαθμό ώστε είναι σαν να μετασχηματίζεται η ταξική διαίρεση των κοινωνιών προς κάτι που μοιάζει με το σύστημα των καστών.

Κάποιοι, σ’ αυτή τη βάση, μιλούν για την «ρωμανοποίηση» της δυτικής κοινωνίας, συγκρίνοντας την ύστερη Δύση με την ύστερη Ρώμη. Πρόκειται για πολύ ενδιαφέρουσα υπόθεση εργασίας, που συνεπάγεται και άλλους πολύ αξιόλγογους προβληματισμούς στους οποίους θα επανέλθουμε σύντομα…

Advertisements

Κάρλ Πολάνυι, ο πλούτος των αρχαίων κοινωνιών

«Σε μερικούς πρωτόγονους λαούς, η δημόσια ζωή ειναι πολύ πιο ανεπτυγμένη από τις πιο σύγχρονες της Δύσης. Φεστιβάλ, τελετουργικές διανομές τροφίμων, θρησκευτικές τελετουργίες, τελετουργίες θανάτου, εθιμοτυπικές επισκέψεις και άλλοι εορτασμοί παρείχαν ατελείωτες περιπτώσεις μεγάλης έκτασης διανομής τροφίμων και, μερικές φορές, ακόμα και κατασκευασμένων αντικειμένων»…

Karl Polanyi, The livelihood of Man, Σελίδα 40

Ξανά απ’ την αρχή

Το ιστολόγιο αυτό ξεκινάει με νέες προθέσεις. Πλέον σημασία δεν έχει η καταγραφή, η κάποια (προσωπική) κατάθεση. Οι καιροί άλλαξαν και άλλες ανάγκες τίθονται στο προσκήνιο… Σήμερα, καθώς πρέπει να προτάξουμε ‘έναν άλλον πύργο ατίθασο απέναντί τους’, σημασία έχει η ανταλλαγή, η ζύμωση και η ιδεολογική συγκρότηση….

Το παρόν ιστολόγιο από τούδε χρησιμοποιείται γι’ αυτόν τον σκοπό -θα κοινωνεί κομμάτια κι αποσπάσματα αξιώνωντας έναν διάλογο γύρω απ’ όσα συμβαίνουν γύρω μας.