«μουρμουρίζοντας σπασμένες σκέψεις ἀπὸ ξένες γλῶσσες»

«Μὰ τί γυρεύουν οἱ ψυχές μας ταξιδεύοντας
πάνω σὲ καταστρώματα κατελυμένων καραβιῶν
στριμωγμένες μὲ γυναῖκες κίτρινες καὶ μωρὰ ποὺ κλαῖνε
χωρὶς νὰ μποροῦν νὰ ξεχαστοῦν οὔτε μὲ τὰ χελιδονόψαρα
οὔτε μὲ τ᾿ ἄστρα ποὺ δηλώνουν στὴν ἄκρη τὰ κατάρτια.
Τριμμένες ἀπὸ τοὺς δίσκους τῶν φωνογράφων
δεμένες ἄθελα μ᾿ ἀνύπαρχτα προσκυνήματα
μουρμουρίζοντας σπασμένες σκέψεις ἀπὸ ξένες γλῶσσες.»
Ο Φίλης, σήμερα, σε μια συνέντευξή του στην Ε.Τ.Σ. επικαλέστηκε την αρχή της διάκρισης μεταξύ κοσμικής και θρησκευτικής παιδείας.
Δεν έχει παρά να αντιπαραβάλει κανείς σε αυτήν την δήλωση τον θαυμασμό απέναντι σε αυτήν την εικόνα, που συνδυάζει υψηλή θρησκευτική τέχνη και οικολογική αρχιτεκτονική, για να χτίσει έτσι αυτόν τον τόσο αλλόκοτο κόσμο, το ίδιο αρχαίο αλλά και… φουτουριστικό, για να καταλάβει ότι στο πλαίσιο αυτού που ονομάζουμε Παιδεία του Ανθρώπου δεν γίνεται να διαγράψουμε… 1.900 χρόνια πνευματικής αναζήτησης μπροστά στην υπόσχεση ενός μέλλοντος ψυχρής ψηφιοποιημένης ορθολογικότητας. Και μπροστά σε αυτήν, κάθε λαός έχει τον τον δικό του τρόπο, που σε τελευταία ανάλυση είναι κι ένας τρόπος για να αντέχει απέναντι στην βαρβαρότητα των καιρών.-
Υ.Γ. Φώτο: Αγιά Σοφιά, 1940. [επεξήγηση για τον υπουργό: Κατασκευάστηκε από το πιο κοσμικό ευρωπαϊκό κράτος της εποχής του].

Πουρές

«Η ζωή/δεν είναι παρά μια κινούμενη σκιά, ένας κακόμοιρος ηθοποιός / Που κορδώνεται και καμαρώνει στην σκηνή / Και μετά χάνεται. Είναι μια ιστορία / Διηγούμενη από έναν ηλίθιο, όλο φασαρία και μανία / Που δεν σημαίνει τίποτε»

Σέξπηρ, Μάκβεθ.

Πέρα από την πλάκα, τις γενικούρες, τους φτηνούς κοινωνιολογισμούς και τις κοινοτυπίες.

Ο τρόπος που ζούσαμε τα τελευταία 2ο χρόνια, έχει μεταβάλει τον εγκέφαλο των ανθρώπων σε πουρέ. Η χειρότερη συνέπεια αυτής της κωλο-ζωής που κυριάρχησε κατά την ύστερη μεταπολίτευση είναι ότι έχει εξουδετερώσει κάθε συγκροτημένη συλλογιστική λειτουργία από τα μυαλά των περισσότερων ανθρώπων. Αν σε αυτή την εξίσωση προσθέσουμε και το σοκ, το μεγάλο ψυχικό τραύμα που προκάλεσε η κρίση ξέρουμε τι βγαίνει… Βαβέλ. Μια απίστευτη γαμημένη Βαβυλωνία, ένας πανζουρλισμός όπου ο καθείς υποστηρίζει ό,τι λάχει, όπως λάχει.

Και μέσα σε αυτό τον πάταγο και τον ορυμαγδό, που ταυτόχρονα γεννιέται και η ανάγκη για πολιτικοποίηση, και ενεργοποίηση των ανθρώπων αυτή η κατάσταση έρχεται και… δένει πολύ άσχημα. Γι’ αυτό και οι περισσότερες συλλογικές διαδικασίες που ενεργοποιούνται από και ενάντια στην κρίση και την κατάσταση που βιώνουμε είναι, πραγματικά, να βαράς το κεφάλι σου στον τοίχο.

Η Μαργκερίτ Γιουσενάρ, στην Άβυσσο, μας χαρίζει ορισμένες πολύ γλαφυρές σελίδες που αποτυπώνουν αυτό επακριβώς τούτο το εκρηκτικά σουρεαλιστικό μείγμα αμάθειας & απελπισίας, που βυθίζει την ανθρώπινη ζωή στο παράταιρο και το ασυνάρτητο. Το οποίο, βέβαια, υπό κατάλληλες συνθήκες και περιστάσεις (και λίγο τύχη ή μάλλον ατυχία) μπορεί να αποτελέσει την πρώτη ύλη ενός σφριγηλού ολοκληρωτισμού. Αυτή είναι η καταδίκη των δούλων μιας αποικίας -να υψώνονται άνω τους οι επικυρίαρχοι, εμφανιζόμενοι ως αποκλεστικοί κτήτορες της λογικής.

Φτάνει πια.

Θερινό Παλάτι (2006) [σκοτεινό κείμενο]

Έμαθα για την ταινία του Λου Γε, από την μετάφραση μιας συνέντευξης του Χούι Βανγκ (εδώ). Την ίδια μέρα, έκατσα και την είδα στο youtube καθώς η ταινία είναι απαγορευμένη στην Κίνα, έχει κατέβει από όλα τα κατεβαστήρια (τόρεντ και ραπιντσέιροειδη), και γενικά… μην την είδατε.

Είναι μεγάλη ιστορία να εξηγήσει κανείς το υπόβαθρο αυτής της ταινίας. Και βέβαια, επειδή η ταινία είναι «κινέζικη», δηλαδή εξαιρετικά απλή και ταυτόχρονα τόσο εγκεφαλική, απίστευτα συμπυκνωμένη και ταυτόχρονα τόσο ‘ρεαλιστική’, είναι εξαιρετικά δύσκολο κανείς το να την αναλύσει. Ίσως, αν λειτουργούσαν τα ιδεογράμματα στην δική μας την σκέψη, να ‘ταν πιο εύκολο να την καταλάβουμε.

Η ταινία, τελοσπάντων, μιλάει για την γενιά που εξεγέρθηκε στην Τιεν Αν Μεν. Μέσα από επάλληλες ερωτικές ιστορίες, ανθρώπων που συμμετείχαν με τον τρόπο τους μέσα σε αυτήν. Κι ύστερα, σε μεταφέρει στο πως αυτή η γενιά εξώκειλε, και το πως οι προσωπικές ιστορίες των ηρώων ναυάγησαν,και βυθίστηκαν από τα βαρίδια του συλλογικού ανεκπλήρωτου εκείνης της γενιάς: «Δώστε λουλούδια στους επαναστάτες που απέτυχαν»; Και ναι, και όχι.

Έχουμε συνηθίσει υπερβολικά στις αντίστοιχες δυτικές κινηματογραφικές αφηγήσεις των «μικρών» και «μεγάλων» ιστοριών που μιλούν για την επαναστατική άμποτη μιας γενιάς. Όλες, σχεδόν ανεξαιρέτως υπήρξαν ‘λίγες’ και ‘μικρές’ σε σχέση με τις πραγματικές εμπειρίες. Σα να απέτυχαν να τις καταγράψουν ολοσχερώς –και για να το εξηγήσουμε αυτό θα πρέπει να καταφύγουμε και πάλι στην ‘μεγάλη εικόνα’. Αν συνέβη αυτό στην συντριπτική τους πλειοψηφία, για τούτο φταίει το γεγονός ότι αυτές οι ταινίες γυρίστηκαν από την σκοπιά μιας ενσωματωμένης ματιάς, η οποία στην καλύτερη περίπτωση εκπληρώνει με την εξιστόρησή της, τις ενοχές της. Οπότε, συνήθως, κάπου μέσα στην αφήγηση εμφιλοχωρεί η προσωπική ματιά του παρατηρητή, που όσο κι αν δεν το θέλει δεν παύει να κρίνει τα εξιστορούμενα. Παίρνει έτσι ‘κάποια απόσταση από το δράμα’ της ήττας –και αυτό είναι που συνήθως φαίνεται στο τελικό αποτέλεσμα, ως ξένο φτιασίδι, ως μουτζούρα στο συνολικό κάδρο: Ψιλά γράμματα. Πολλοί θα το δούν… λίγοι θα το καταλάβουν…

Τέλοσπάντων…

 Η ταινία είναι ‘κινέζικη’. Αν την δεί κανείς με τα δυτικά μάτια, δεν θάβρει ούτε ωραιοποίηση, ούτε δαιμονοποίηση. Δεν θάβρει τίποτα. Θα κυλήσει ευχάριστα, συγκινητικά ίσως, σίγουρα θα αφήσει καλές αναμνήσεις. Θα την θυμάσαι και αύριο, που λέει ο λόγος. Για όσους θα την δούν όμως, δίχως την δυτική προκατάληψη, θα θυμηθούν τους στίχους του Σεφέρη: «Εύκολα τρίβεται ο άνθρωπος μες στους πολέμους / ο άνθρωπος είναι μαλακός, ένα δεμάτι χόρτο∙»………………………………………..

Κώστας Μόντης

Στιγμές

Όχι τους καθρέφτες,
τις φωτογραφίες να κυττάζετε
που δεν εξελίσσονται,
που δεν ενδιαφέρονται τι θα επακολουθήση.

***

Με το παραμικρό άνοιγμα
εισορμά η ανάμνησή σου
έτσι όπως το γατάκι
που καραδοκεί έξω απ’ την κλειστή πόρτα.

***

Μη λέτε εκείνο το «για να μας δοκιμάση ο Θεός»,
«για να δοκιμάση την πίστη μας ο Θεός».
Θεός είναι, ξέρει, δεν χρειάζεται να δοκιμάση.
Κι’ ούτε θάπαιζε ποτέ με τον πόνο μας
για να λύση τις απορίες Του.
Μην Του προσδίδετε τ’ανθρώπινα,
μην Του προσδιδετε τα καθ’ ημάς.

***

Τις νύχτες όταν οι μικρές ασήμαντες έγνοιες
φορέσουν τα ξυλοπόδαρά τους
και βηματίσουν πελώριες απάνω μας…

***

Οχι, δεν ειν’ άχρηστα τ’ άχρηστα όνειρα,
οχι δεν ειν’ περιττά τα περιττά όνειρα.

***

Δηλαδή τί; Πάμε να θέσουμε το Θεό
προ τετελεσμένου γεγονότος;

***

Ξέρουμε πως η ζωή
κλείνει πίσω μας το μάτι,
μη νομίζη πως δεν ξέρουμε.
Και ξέρουμε πως έχει και δίκιο,
μη νομίζη πως δεν ξέρουμε.

***

Αν θες νάρθουν γρήγορα οι μέρες που περιμένεις
μην τις αφήσης ν’ αντιληφθούν ότι τις περιμένεις,
κύτταζε αλλού

***

Αν είπαν την κουβέντα τους τα μάτια
ειν’ εν τάξει.

***

Αφήνετε πάντα ένα χαμόγελο
εκτός των τειχών σας,
αφήνετε πάντα ένα χαμόγελο
για τους περαστικούς.

***

Πρέπει ν’αχω φύγει. Νιώθω τη σιωπή
που επακολουθεί,
νοιώθω τ’αδειο που επακολουθεί
όταν ήταν κάποιος στο δωμάτιο και βγήκε

***

-Είναι ολότελα μάταιοι αυτοί οι αγώνες.
-Το ξέρω. Γι’ αυτό αναμείχθηκα,
γι’ αυτό ακριβώς αναμείχθηκα.

Απόσπασμα από τα ‘τρία γράμματα στη μητέρα’

«Μητέρα θυμᾶσαι τὸν oὐρανὸ
πoύχαμε δεμένo κὸμπo στo μαντήλι;
Μᾶς τoν πῆραν oἱ ταχυδακτυλoυργoί, μητέρα
ἔτσι ὅπως πρὶν τὴν μπάλα μεσ’ ἀπ’ τὸ κoυτί.
Θυμᾶσαι τo ρυάκι πoὔ ‘πλενε τὰ πόδια μας,
θυμᾶσαι τo ρυάκι πoὺ τoῦ πλέναμε τὰ πόδια,
θυμᾶσαι τὶς λευκὲς κραυγὲς στὴ χαράδρα;
Θυμᾶσαι τὶς φλυαρίες πoὺ ράμφιζαv τὴ ρόγα τῆς αὐγῆς,
θυμᾶσαι τoυς ψιθύρoυς πoυ μηχανoρραφoῦσαv τὴv ἄνoιξη,
θυμᾶσαι τὰ περιστέρια πoὔ ‘σκυβαv μεσ’ στov ἤλιo
νά πιoῦv νερὸ στὴ χoύφτα τoυ,
θυμᾶσαι τ’ ὄνειρo πoὺ κυλoῦσε κι ἔφευγε ἀπάνω ἀπ’ τὶς φτερoῦγες τoυς,
θυμᾶσαι τ’ ὄνειρo πoὺ κρεμόταv κάτω ἀπ’ τo λαιμὸ τoυς,
τ’ ὄνειρo πoὺ σκαρφάλωνε τὶς σημαῖες τoυς;
Τώρα ὀξειδώθηκαv ὅλα μέσα μας, μητέρα,
τώρα σκέβρωσαv ὅλα μέσα μας.»

 

Οπτικοακουστικές περιπέτειες

Εκεί που βρίζαμε όλοι την Λάιφο, το Άθενς Βόις (και οι γηραιότεροι της παρέας, τον Σχολιαστή) για την στήλη ΣΕ ΕΙΔΑ, ξαφνικά αναγκάζομαι να διαχωρίσω τη θέση μου😛

Την είδα, λοιπόν, κι έκτοτε, την έχω ακούσει.

Γκρ!

υ.γ. Μην παραπονείσθε. Προσωπικόν ιστολόγιο είναι, θα γράφομε και γλυκανάλατα. Εκτός από την αποικία χρέους, εξάλλου, υπάρχει και η μοναξιά

2014 1/12

Γερμανική Ευρώπη, Μέρκελ, Τρόικα, Στάινμαγερ, Μεταμοντέρνα κατοχή, Στουρνάρας, σκάνδαλα, Χριστόδουλος Ξηρός, Διαμαντόπουλος, Τατσόπουλος, ο Τσίπρας συνάντησε τον Πατριάρχη, ο Πατριάρχης απέδωσε πατριαρχικό τίτλο στον Μελισσανίδη που είχε να αποδοθεί από το… 1453, αυτοκτονίες…. σκατά, σκατά, σκατά, σκατά.

Τι λένε τα άστρα για το 2014; Δύο δυνάμεις ανταγωνίζονται να μας αποτελειώσουν. Η διάχυτη απελπισία, και η επελαύνουσα γελοιότητα. Πέφτουν πάνω μας, μας περιτριγυρίζουν, τρυπώνουν μέσα μας. Σαν ύαινες που λιμπίζονται το σάπιο πτώμα.

Κατ

Κάποιοι φίλοι, πήγαν τα Χριστούγεννα στην Βάγια Κάλντα. Δεν είναι χώρος αναψυχής. Είναι τόπος προσκυνήματος. Για μια λιτανεία στην Απόλυτη Ηρεμία της Αιώνιας Φύσης. Δεν τους ακολούθησα. Τώρα, που αισθάνομαι πόσο ανάγκη είχα να ζήσω, έστω και 20-30 ώρες, μέσα στην μόνωση των χιονισμένων τοπίων, πόσο θα με κρατούσε να αντέξω αυτόν τον ορυμαγδό σαν κουβαλούσα τούτην την αίσθηση μέσα μου, τραβώ τα μαλλιά μου.

Ας είναι. Το 2014 θα πορευτούμε μαζί, ξυπόλητοι πάνω στα γιγάντια κοφτερά ξυράφια του καιρού. Θα πιανόμαστε από το χέρι –και δεν θα πέσει κανείς.

Σταχομαζώχτρα

Μεγάλην ἐξέφρασεν ἔκπληξιν ἡ γειτόνισσα τὸ Ζερμπινιώ, ἰδοῦσα τῇ ἡμέρᾳ τῶν Χριστουγέννων τοῦ ἔτους 187… τὴν θεια-Ἀχτίτσα φοροῦσαν καινουργῆ μανδήλαν, καὶ τὸν Γέρο καὶ τὴν Πατρώνα μὲ καθαρὰ ὑποκαμισάκια καὶ μὲ νέα πέδιλα.

Τοῦτο δὲ διότι ἦτο γνωστότατον ὅτι ἡ θεια-Ἀχτίτσα εἶχεν ἰδεῖ τὴν προῖκα τῆς κόρης της πωλούμενην ἐπὶ δημοπρασίας πρὸς πληρωμὴν τῶν χρεῶν ἀναξίου γαμβροῦ, διότι ἦτο ἔρημος καὶ χήρα καὶ διότι ἀνέτρεφε τὰ δυὸ ὀρφανὰ ἔγγονά της μετερχομένη ποικίλα ἐπαγγέλματα. Ἦτο (ἂς εἶναι μοναχή της!) ἀπ᾿ ἐκείνας ποὺ δὲν ἔχουν στὸν ἥλιο μοῖρα. Ἡ γειτόνισσα τὸ Ζερμπινιὼ ὤκτειρε τὰς στερήσεις τῆς γραίας καὶ τῶν δυὸ ὀρφανῶν, ἀλλὰ μήπως ἦτο καὶ αὐτὴ πλουσία, διὰ νὰ ἔλθῃ αὐτοῖς ἀρωγὸς καὶ παρήγορος;

Ανάγνωση του υπολοίπου…